Felix & Sofie op dinsdag 21 februari 2012
Rousseau gaf ons driehonderd jaar geleden een ‘ik’ in handen, iets wat echt is en wat wij zelf zijn en van waaruit we in de wereld staan. Maar is dat geen illusie – een plezierige op z’n hoogst – die we los zouden moeten laten? Honderdvijftig jaar later kwam Nietzsche voorbij en sloeg ons alle zekerheden (die de filosofie tot dan toe te bieden had) uit handen. Of gaf hij ons ook iets terug? Een ontwortelende, persoonlijke avond.
Friedrich Nietzsche heeft furore gemaakt als ‘de filosoof met de hamer’, de man die met zijn nihilistische denken de metafysica aan stukken sloeg. Maar dat hij met zijn ‘herwaardering van alle waarden’ de filosofie ten einde denkt, betekent niet dat die niet opnieuw kan beginnen. In de brokstukken van de metafysica, van alles wat we voor waar hielden, zijn wel degelijk aanwijzingen te vinden voor een filosofie na haar einde. Het is deze dubbele lezing van Nietzsches werk, de mogelijkheid van ‘bevrijdende motieven die vooruitwijzen’, die Gerard Visser in zijn deze maand verschenen In gesprek met Nietzsche onderzoekt.
Een gesprek met Gerard Visser, docent Cultuurfilosofie aan de Universiteit Leiden, over de uitdaging die het denken van Nietzsche inhoudt en het belang van een dubbele lezing van diens werk.
Interview: Lisa Doeland
Maar wie is dan die persoon die met Nietzsche in gesprek gaat? Volgens Maarten Doorman is het ‘ik’ zoals wij dat al meer dan twee eeuwen nastreven, dat door ons beleefde en begrepen eigene en echte ‘ik’, een illusie die door Rousseau de wereld in geholpen is. In Rousseau en ik - Over de erfzonde van de authenticiteit stelt Doorman dat wij sinds Rousseau in de greep zijn van een verlangen naar echtheid – het authentieke ‘ik’. Een verlangen dat zich vandaag de dag het meest duidelijk laat zien op Facebookprofielen – wie je bent druk je uit in foto’s, muzieksmaken en filmvoorkeuren die het liefst een beetje ‘typisch’ zijn. Maar waar komt dat verlangen toch vandaan? En moeten we er eigenlijk wel vanaf? Volgens Doorman laat Rousseau zelf al zien dat authenticiteit onmogelijk is en dat het verlangen naar echtheid altijd al paradoxaal was.
Een gesprek met Maarten Doorman, filosoof, dichter en essayist.
Interview: Tiers Bakker
Hervind jezelf aan de bar
Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, Felix Meritis, de VU Boekhandel, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens